Νέος ΚΟΚ: τι αλλάζει για οδηγούς και ιδιοκτήτες

Τι είναι ο νέος ΚΟΚ και από πότε ισχύει

Ο νέος ΚΟΚ είναι ο ν. 5209/2025, ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Α΄ 100 στις 13 Ιουνίου 2025. Έχει 132 άρθρα και αντικατέστησε τον ΚΟΚ του 1999 (ν. 2696/1999). Από τον παλιό έμειναν σε ισχύ μόνο τα άρθρα 86Α, 87Α, 90Α και 90Β (άρθρο 115).

Δεν άρχισε να ισχύει όλος μαζί. Το κύριο σώμα του ισχύει από τις 13 Σεπτεμβρίου 2025, τρεις μήνες μετά τη δημοσίευση. Ορισμένες διατάξεις ίσχυσαν αμέσως, ανάμεσά τους τα άρθρα 16 και 17 (ζώνη, κινητό), 46 (αλκοόλ) και 98 (δίπλωμα), σύμφωνα με το άρθρο 132.

Ο νόμος λέει μόνος του τι θέλει να αλλάξει. Μία από τις τρεις προθέσεις του άρθρου 1 είναι αυτή:

Οι άλλες δύο είναι η προσαρμογή του κώδικα στη σύγχρονη κυκλοφορία πεζών και οχημάτων και η ενίσχυση του αποτρεπτικού χαρακτήρα των κυρώσεων.

Από τότε τον έχουν τροποποιήσει και άλλοι νόμοι. Στους νόμους που διαβάσαμε (5256/2025 και 5322/2026) δεν αλλάζει το άρθρο 108 με τα βασικά ποσά· άλλους νόμους που τροποποιούν τον ΚΟΚ δεν τους έχουμε ελέγξει. Αλλάζουν διαδικασίες και η κατάταξη λίγων παραβάσεων, όπως θα δεις παρακάτω. Για το πρόστιμο κάθε παράβασης δες τον πίνακα προστίμων ΚΟΚ· εδώ εξηγούμε τι άλλαξε και τι σημαίνει για σένα.

Οι αλλαγές που σε αφορούν

Οι κυρώσεις ακολουθούν τον οδηγό, όχι το αυτοκίνητο

Αυτή είναι η πιο πρακτική αλλαγή. Το άρθρο 106 ορίζει ότι τα στοιχεία κυκλοφορίας, η άδεια και οι πινακίδες δεν αφαιρούνται, εκτός από συγκεκριμένες περιπτώσεις:

Οι εξαιρέσεις είναι μεταξύ άλλων οι αποφάσεις δικαστηρίου, οι παραβάσεις που αφορούν το ίδιο το όχημα (ελλείψεις που επηρεάζουν την ασφάλεια, ρύποι και θόρυβος, τεχνικός έλεγχος, πινακίδες), η οδήγηση χωρίς δίπλωμα, το αλκοόλ πάνω από 0,60 mg/l, τα ναρκωτικά και ορισμένες περιπτώσεις στάθμευσης. Για τις υπόλοιπες, όπως η ταχύτητα, το κινητό και το κόκκινο φανάρι, χάνεις εσύ το δίπλωμα για κάποιες μέρες και το αυτοκίνητο κρατά πινακίδες και άδεια.

Ο ν. 5256/2025 (άρθρο 14) προβλέπει ένα βήμα παραπέρα: ψηφιακή δέσμευση του διπλώματος, χωρίς να πάρει κανείς το χαρτί από το χέρι σου. Το Κεφάλαιο Δ΄ του νόμου, όπου ανήκει, ισχύει μόνο όταν εκδοθεί η διαπιστωτική πράξη για την πλήρη λειτουργία του ηλεκτρονικού συστήματος (άρθρο 49 §2). Έναρξη: Υπό επιβεβαίωση.

Οι παραβάσεις μπαίνουν σε κατηγορίες

Ο κώδικας δεν ορίζει πρόστιμο σε κάθε άρθρο ξεχωριστά. Βάζει κάθε παράβαση σε κατηγορία ανάλογα με την επικινδυνότητά της, και η κατηγορία δίνει το πρόστιμο και το μέτρο (άρθρο 108). Το «Α» σημαίνει μόνο πρόστιμο, το «Β» πρόστιμο και αφαίρεση διπλώματος.

Στην Ε4 το ποσό και το μέτρο γράφονται στο ίδιο το άρθρο της παράβασης· τα βρίσκεις στον πίνακα προστίμων ΚΟΚ. Αν κάνεις περισσότερες παραβάσεις μαζί, πληρώνεις τη βαρύτερη και το μισό από καθεμία από τις άλλες (άρθρο 107 §9). Όταν η παράβαση έχει και χαρακτήρα αντικοινωνικής συμπεριφοράς, προστίθενται 40 ημέρες χωρίς δίπλωμα.

Τριάντα χιλιόμετρα μέσα στην πόλη

Μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2026 ίσχυε ακόμη το γενικό όριο των 50 km/h του παλιού ΚΟΚ (άρθρο 114 §1). Από εκείνη τη μέρα το όριο στην πόλη είναι 30 km/h. Το 50 ισχύει μόνο σε τρία είδη δρόμων: σε μονόδρομους με τουλάχιστον δύο λωρίδες, σε δρόμους διπλής κατεύθυνσης με τουλάχιστον δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση και σε δρόμους με διαχωριστική νησίδα. Πινακίδα που δείχνει άλλο όριο υπερισχύει.

Ψηφιακή κλήση και πληρωμή

Ο ν. 5256/2025 άλλαξε τον τρόπο που φτάνει και πληρώνεται η κλήση. Όταν λειτουργήσει πλήρως το ηλεκτρονικό σύστημα, η πράξη βεβαίωσης θα επιδίδεται στη θυρίδα σου στο gov.gr με ειδοποίηση στο Gov.gr Wallet, με SMS ή με email (άρθρο 12· ισχύει μετά τη διαπιστωτική πράξη του άρθρου 49 §2, έναρξη Υπό επιβεβαίωση, και όχι για παλαιότερες παραβάσεις). Το πρόστιμο πληρώνεται ηλεκτρονικά με κωδικό πληρωμής μέσα σε οκτώ μήνες από την κοινοποίηση. Όσα δεν πληρωθούν μέσα στην προθεσμία βεβαιώνονται με προσαύξηση 20% (άρθρο 22). Το άρθρο 24 §4 όμως εξαιρεί τις παραβάσεις του ΚΟΚ πριν από τη διαπιστωτική πράξη του άρθρου 23 §8, οπότε ποιος κανόνας ισχύει για μια συγκεκριμένη κλήση είναι Υπό επιβεβαίωση (έλεγχος 28/10/2026).

Στο ψηφιακό σύστημα, όποιος έχει δηλώσει ότι δεν θέλει ηλεκτρονική κοινοποίηση θα παίρνει την κλήση με το ποσό ήδη αυξημένο κατά 20% (άρθρο 12 §1). Οι κάμερες επιτρέπονται μόνο όταν το κοινό προειδοποιείται με πινακίδες, σύμφωνα με το άρθρο 107 §4 του ΚΟΚ.

Οι βαθμοί ποινής περιμένουν νέα απόφαση

Ο κώδικας προβλέπει νέο σύστημα βαθμών με κοινή υπουργική απόφαση (άρθρο 112 §40). Μέχρι να εκδοθεί, ισχύει η απόφαση του 2007 (άρθρο 114 §3), και οι παραβάσεις που έγιναν όσο ίσχυε μετράνε στην υποτροπή. Δες πώς λειτουργούν οι βαθμοί στο εργαλείο προστίμων.

Πατίνια: αυστηρότερα από τον Ιούλιο του 2026

Ο ν. 5322/2026 (ΦΕΚ Α΄ 117/24.07.2026) έβαλε νέους κανόνες για τα Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα, δηλαδή τα ηλεκτρικά πατίνια. Ο οδηγός πρέπει να είναι τουλάχιστον 17 ετών (εξαιρείται ένας συγκεκριμένος τύπος ΕΠΗΟ, όπως ορίζει το άρθρο 44 §10) και να φέρει ταυτότητα και αποδεικτικό ασφάλισης. Η ασφάλιση γενικής αστικής ευθύνης είναι υποχρεωτική, με κάλυψη τουλάχιστον 50.000 ευρώ ανά περιστατικό, και χωρίς ασφάλιση το πρόστιμο είναι 250 ευρώ (άρθρο 78). Σε δρόμο με όριο πάνω από 50 km/h το πατίνι κατατάσσεται στην Ε3-Α, δηλαδή 350 € (άρθρο 75). Απαγορεύεται και η πώληση ή η ενοικίαση πατινιού σε ανήλικο κάτω των 17 ετών.

Ποιον αφορά και τι αλλάζει για τον καθένα

Η πιο συχνή περίπτωση είναι ο ιδιοκτήτης που δάνεισε το αυτοκίνητο. Αν η κλήση βγει από κάμερα και γράφει το δικό σου όνομα, έχεις αποκλειστική προθεσμία 7 ημερών από την επίδοση για να δηλώσεις τον οδηγό με υπεύθυνη δήλωση. Στον ΚΟΚ (άρθρο 107 §6) η δήλωση υποδεικνύει τον πραγματικό οδηγό και συνοδεύεται από δική του υπεύθυνη δήλωση. Η ψηφιακή εκδοχή με ΑΦΜ και ένσταση του οδηγού (ν. 5256/2025, άρθρο 12 §3) ισχύει μετά τη διαπιστωτική πράξη του άρθρου 49 §2 (έναρξη: Υπό επιβεβαίωση). Αν δεν το κάνεις, ο ιδιοκτήτης θεωρείται οριστικά ο παραβάτης.

Το ίδιο ισχύει για μισθωμένα αυτοκίνητα και για leasing. Αν το αυτοκίνητο έχει δύο ιδιοκτήτες με 50%, παραβάτης θεωρείται όποιος γράφεται πρώτος στην άδεια κυκλοφορίας, εκτός αν ο άλλος δηλώσει ότι οδηγούσε εκείνος.

Οι κανόνες της καθημερινότητας που αξίζει να ξέρεις

Ο ΚΟΚ έχει 132 άρθρα. Αυτά τα σημεία αγγίζουν κάθε οδηγό:

• Κινητό: το κρατάς στο χέρι μόνο όταν δεν οδηγείς. Το κινητό επιτρέπεται μόνο σε βάση (ανοικτή ακρόαση ή πλοήγηση) ή με ασύρματο ακουστικό (άρθρο 17 §2).
• Ζώνη και παιδιά: η ζώνη είναι υποχρεωτική για οδηγό και επιβάτες, και τα παιδιά μεταφέρονται με ειδικά μέσα συγκράτησης (άρθρο 16 §5).
• Αλκοόλ: είσαι υπό την επήρεια από 0,25 mg/l στην εκπνοή ή 0,50 g/l στο αίμα (άρθρο 46 §1).
• Έγγραφα: φέρεις άδεια οδήγησης σε έντυπη ή ψηφιακή μορφή, άδεια κυκλοφορίας και αποδεικτικό ασφάλισης (άρθρο 103, όπως ισχύει μετά τον ν. 5322/2026).
• Στάθμευση: οι συνηθισμένες παραβάσεις, όπως η διπλή στάθμευση ή η στάση λεωφορείου, είναι της κατηγορίας Ε1 με πρόστιμο 30 €. Η θέση ΑμεΑ έχει πολύ βαρύτερες κυρώσεις, με αφαίρεση διπλώματος και στοιχείων κυκλοφορίας (άρθρο 38).

Για ειδικά θέματα έχουμε χωριστούς οδηγούς: τι ισχύει στο ΚΤΕΟ στον οδηγό για το ΚΤΕΟ, τι ζητά ο κώδικας για την κάρτα καυσαερίων, και τι πρόστιμο έχει το ανασφάλιστο όχημα. Για τον χειμώνα δες τις αλυσίδες και τα χειμερινά ελαστικά.

Δες επίσης: point system: πώς χάνεις βαθμούς · αλκοτέστ: όρια και ποινές · όρια ταχύτητας στην Ελλάδα ανά δρόμο και όχημα · παράνομη στάθμευση: πρόστιμα, κλήση και τι κάνεις · κινητό, ζώνη και κράνος: πρόστιμα ανά ρόλο και υποτροπή.

Συχνές ερωτήσεις