Αυτοκίνητο με γραμμάτια ή δόσεις: οι κίνδυνοι και τι ελέγχεις

Τέσσερις τρόποι πληρωμής, τέσσερις διαφορετικές θέσεις

Το «χωρίς τράπεζα» αφορά πίστωση που δίνει κάποιος άλλος, για παράδειγμα ο ίδιος ο πωλητής. Το ερώτημα που αλλάζει το αποτέλεσμα δεν είναι αν υπάρχει τράπεζα. Είναι τρία: ποιος σε χρηματοδοτεί, ποιος είναι κύριος του αυτοκινήτου μέχρι να πληρώσεις και τι υπογράφεις ως απόδειξη του χρέους. Ο πίνακας βάζει τους τέσσερις τρόπους δίπλα δίπλα και δείχνει και τι μένει στην άδεια κυκλοφορίας.

Οι δύο τελευταίοι τρόποι μπορούν να συνδυαστούν. Η παρακράτηση δεν είναι μόνο υπόθεση εμπόρου: το mitos.gov.gr την αναφέρει και για πωλήσεις μεταξύ ιδιωτών με δόσεις. Για το κόστος του πρώτου έτους, όπως κι αν πληρώσεις, δες το εργαλείο κόστους αγοράς μεταχειρισμένου.

Παρακράτηση κυριότητας: ποιος είναι ιδιοκτήτης όσο πληρώνεις

Παρακράτηση κυριότητας σημαίνει ότι ο πωλητής παραδίδει το αυτοκίνητο αλλά μένει κύριος μέχρι να εισπράξει όλο το τίμημα. Την προβλέπει ο Αστικός Κώδικας (άρθρο 532). Είναι ερμηνευτικός κανόνας: ισχύει «σε περίπτωση αμφιβολίας» για το τι συμφωνήθηκε. Για σένα μετράει η ρύθμιση της υπερημερίας:

Δηλαδή, αν καθυστερήσεις (υπερημερία), ο πωλητής διαλέγει: ζητά το τίμημα ή υπαναχωρεί από τη σύμβαση. Τι γίνεται με όσα έχεις ήδη πληρώσει αν υπαναχωρήσει, το άρθρο δεν το λέει: Υπό επιβεβαίωση, και το ρωτάς δικηγόρο πριν υπογράψεις. Κατά την §2 του ίδιου άρθρου, ο αγοραστής φέρει τον κίνδυνο αφότου του παραδοθεί το πράγμα, δηλαδή (άρθρο 522 ΑΚ) την τυχαία καταστροφή ή χειροτέρευσή του, παρόλο που δεν είναι ακόμη κύριος.

Η παρακράτηση φαίνεται στην άδεια κυκλοφορίας. Το mitos.gov.gr (ενημέρωση 01/10/2026) γράφει ότι όσο ισχύει, η άδεια φέρει σχετική ένδειξη στο οπισθόφυλλο. Αφορά επιβατικά και μοτοσικλέτες ιδιωτικής χρήσης που πωλούνται με δόσεις, ανάμεσα σε ιδιώτες ή σε ιδιώτη και νομικό πρόσωπο. Στο μεταχειρισμένο, η ένδειξη φαίνεται στο πίσω μέρος της άδειας (δες τι ελέγχεις πριν πληρώσεις).

Πότε φεύγει η παρακράτηση

Υπάρχουν δύο δρόμοι. Ο πρώτος είναι ο χρόνος: για αυτοκίνητα Μ1, Μ2, Μ3, Ν1 και μοτοσικλέτες ιδιωτικής χρήσης, ο νόμος λέει:

Εξαίρεση (§2): η παρακράτηση μένει αν ο πωλητής αποδείξει γραπτώς, με αίτησή του προς την Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών και σε αποκλειστική προθεσμία δύο μηνών πριν από την άρση, ότι εκκρεμεί διαδικασία ενώπιον δικαστικών αρχών για την κυριότητα. Τα 7 έτη μετρούν από την άδεια στην οποία γράφτηκε η παρακράτηση. Κατά το mitos, μετά τα 7 έτη χωρίς άρση κατατίθεται υπεύθυνη δήλωση του κατόχου ότι εξόφλησε, και εκδίδεται νέα άδεια.

Ο δεύτερος δρόμος είναι η αίτηση, όταν έχεις πληρώσει νωρίτερα. Κατά το mitos.gov.gr γίνεται χωρίς κόστος, με προθεσμία διεκπεραίωσης 50 ημερών, και προϋποθέτει ολική τακτοποίηση των οικονομικών εκκρεμοτήτων του οχήματος. Χρειάζεται δήλωση του πωλητή (υπεύθυνη δήλωση ή συμβολαιογραφική πράξη) ότι πληρώθηκε όλο το τίμημα, και η πρωτότυπη άδεια. Υποβάλλεται στις Περιφερειακές Ενότητες, στο ΚΕΠ, ταχυδρομικά ή ψηφιακά στο gov.gr με κωδικούς TAXISnet. Για την ψηφιακή υπηρεσία, το mitos (01/10/2026) και η σελίδα της υπηρεσίας στο gov.gr γράφουν ότι παρέχεται για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, με σταδιακή ένταξη άλλων. Κοινό δελτίο Τύπου των υπουργείων (10/01/2024) είχε αναφέρει 13 Περιφέρειες. Ποια ισχύει για τη δική σου Περιφέρεια: Υπό επιβεβαίωση, δες την υπηρεσία στο gov.gr. Πηγή: άρση παρακράτησης κυριότητας στο mitos.

Πριν από την άρση, η ψηφιακή μεταβίβαση στο gov.gr σταματά: το mitos (ενημέρωση 14/10/2026) θέτει ως προϋπόθεση «να μην υπάρχει παρακράτηση κυριότητας», εκτός αν είναι μεγαλύτερη των 7 ετών από τη χορήγηση της άδειας στον παρόντα κάτοχο. Τα βήματα είναι στον οδηγό για τη μεταβίβαση αυτοκινήτου στο gov.gr. Αν πουλάς εσύ, δες και τι κάνεις ως πωλητής.

Γραμμάτια: τι υπογράφεις

Το γραμμάτιο είναι χωριστή υπόσχεση πληρωμής, όχι η σύμβαση πώλησης. Το ρυθμίζει ο ν. 5325/1932, που ορίζει ότι περιέχει:

• την ονομασία «γραμμάτιο εις διαταγήν»
• απλή και καθαρή υπόσχεση πληρωμής ορισμένου ποσού
• τη λήξη και τον τόπο πληρωμής
• το όνομα εκείνου που θα πληρωθεί
• ημερομηνία και τόπο έκδοσης
• την υπογραφή αυτού που το εκδίδει, συνήθως του αγοραστή (άρθρο 75)

Αν λείπει η λήξη, ο νόμος θεωρεί το γραμμάτιο πληρωτέο «εν όψει», δηλαδή μπορεί να ζητηθεί αμέσως (άρθρο 76). Ημέρες χάριτος δεν υπάρχουν (άρθρο 74). Αν η λήξη πέφτει σε αργία, η πληρωμή ζητείται την επόμενη εργάσιμη (άρθρο 72). Όταν πληρώνεις, δικαιούσαι να σου δοθεί το γραμμάτιο εξοφλημένο, και σε μερική πληρωμή να γραφτεί πάνω του (άρθρο 39).

Όταν το γραμμάτιο αλλάζει χέρια

Το γραμμάτιο μεταβιβάζεται με οπισθογράφηση (άρθρα 11 και 77). Ο πωλητής μπορεί λοιπόν να το δώσει σε τρίτον, και ο νόμος περιορίζει όσα μπορείς να αντιτάξεις στον νέο κάτοχο:

Η πρόταση συνεχίζει με εξαίρεση: αν ο κομιστής, όταν το πήρε, ενήργησε εν γνώσει του προς βλάβη του οφειλέτη. Με απλά λόγια: ενστάσεις που βγαίνουν από τη δική σου σχέση με τον πωλητή δεν μπορείς, κατά τον κανόνα, να τις προβάλεις σε τρίτον που κρατά το γραμμάτιο. Αν σε αυτές ανήκει μια διαφωνία για το αυτοκίνητο (ένα ελάττωμα, μια παράδοση που δεν έγινε), το άρθρο δεν το λέει ρητά: Υπό επιβεβαίωση, ερώτημα για δικηγόρο. Ο εκδότης μπορεί να γράψει «ουχί εις διαταγήν»: τότε το γραμμάτιο μεταβιβάζεται μόνο με τους τύπους και τα αποτελέσματα της κοινής εκχώρησης (άρθρο 11 εδ. 2). Αν σε αφορά, ρώτα δικηγόρο πριν υπογράψεις.

Μια ακόμη παγίδα είναι η υπογραφή τρίτου. Υπογραφή που μπαίνει στην πρόσθια όψη του γραμμάτιου, και δεν είναι του εκδότη, θεωρείται τριτεγγύηση υπέρ του εκδότη, και ο τριτεγγυητής ευθύνεται όπως εκείνος (άρθρα 31, 32 και 77).

Αν δεν πληρώσεις

Ο κομιστής μπορεί να ζητήσει διαταγή πληρωμής (ΚΠολΔ 623–634). Κατά την πύλη e-Justice (σελίδα με επικαιροποίηση 27/07/2018) αφορά και γραμμάτια σε διαταγή, χωρίς ανώτατο όριο ποσού, είναι προαιρετική (ο κομιστής μπορεί και να κάνει τακτική αγωγή), και η διαταγή είναι εκτελεστός τίτλος, όχι απόφαση (άρθρο 631). Η σελίδα δεν ακολουθεί τις αλλαγές του 2025–2026: κατά το άρθρο 625 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5297/2026, τη διαταγή εκδίδει δικηγόρος που ορίζεται από κατάλογο του δικηγορικού συλλόγου, όχι δικαστής. Έναρξη και λεπτομέρειες: Υπό επιβεβαίωση.

Ειδική διάταξη για γραμμάτια δεν βρήκαμε ούτε στην ΚΥΑ Ζ1/699/2010 ούτε στον ν. 5317/2026. Πώς συνδυάζονται οι κανόνες της πίστης με το άρθρο 17 για γραμμάτιο που εκδόθηκε για σύμβαση πίστωσης (το άρθρο 53 του ν. 5317/2026 δίνει στον καταναλωτή απέναντι στον εκδοχέα της σύμβασης τα ίδια μέσα άμυνας): Υπό επιβεβαίωση, ερώτημα για δικηγόρο.

Δόσεις από έμπορο: τι λέει ο νόμος της καταναλωτικής πίστης

Σύμβαση πίστωσης είναι η σύμβαση με την οποία πιστωτικός φορέας δίνει σε καταναλωτή πίστωση με τη μορφή δανείου, συμφωνίας για εξόφληση σε μεταγενέστερο χρόνο ή άλλης παρόμοιας χρηματοδοτικής διευκόλυνσης. Πιστωτικός φορέας είναι όποιος τη δίνει στο πλαίσιο εμπορικής, επιχειρηματικής ή επαγγελματικής δραστηριότητας, και καταναλωτής το φυσικό πρόσωπο που δεν ενεργεί επαγγελματικά (ΚΥΑ Ζ1/699/2010, άρθρο 3· ν. 5317/2026, άρθρο 4). Δική μας ανάγνωση των ορισμών: ένας έμπορος που σου πουλά με δόσεις είναι πιστωτικός φορέας, ενώ ένας ιδιώτης που πουλά το αυτοκίνητό του όχι, άρα οι κανόνες αυτής της ενότητας δεν τον δεσμεύουν. Την ενισχύει το άρθρο 3 §2η του ν. 5317/2026, που εξαιρεί υπό όρους την πίστωση «από τον ίδιο τον προμηθευτή», άρα τη θεωρεί κατ’ αρχήν καλυπτόμενη. Επίσημη ερμηνεία δεν βρήκαμε: Υπό επιβεβαίωση από δικηγόρο. Η ΑΚ 532 και ο ν. 5325/1932 δεν εξαρτώνται από το αν ο πωλητής είναι επαγγελματίας.

Το πλαίσιο αλλάζει με ημερομηνία: η ΚΥΑ Ζ1/699/2010 (ΦΕΚ Β΄ 917/2010) και, από τις 20/11/2026, το Μέρος Α΄ του ν. 5317/2026 (ΦΕΚ Α΄ 108/2026), που ενσωματώνει την οδηγία (ΕΕ) 2023/2225.

Σύμβαση που υπογράφεται από τις 20/11/2026 διέπεται από τον ν. 5317/2026· όσες είναι σε ισχύ εκείνη την ημέρα εξαιρούνται από αυτόν, με την επιφύλαξη του άρθρου 64 §§1–2 (άρθρο 3 §2ιβ). Και στα δύο πλαίσια η σύμβαση γίνεται εγγράφως, με αντίγραφο σε κάθε μέρος, ο καταναλωτής έχει δικαίωμα πρόωρης εξόφλησης και, αν το ΣΕΠΕ γραφτεί χαμηλότερο από το πραγματικό, το επιτόκιο μειώνεται κατά τη διαφορά. Επιτόκια δεν παραθέτουμε (ΚΥΑ άρθρα 10, 16, 21· ν. 5317/2026 άρθρα 28, 37, 59).

Οι κίνδυνοι, με τη σειρά που εμφανίζονται

• Δεν είσαι ακόμη κύριος. Με παρακράτηση, η ψηφιακή μεταβίβαση στο gov.gr σταματά μέχρι την άρση ή τα 7 έτη (mitos).
• Ο κίνδυνος είναι δικός σου. Η τυχαία καταστροφή ή χειροτέρευση μετά την παράδοση πέφτει στον αγοραστή (ΑΚ 532 §2, ΑΚ 522).
• Το γραμμάτιο ζει μόνο του. Αν περάσει σε τρίτον, δεν μπορείς, κατά τον κανόνα, να του αντιτάξεις ενστάσεις από τη σχέση σου με τον πωλητή (άρθρο 17).
• Η είσπραξη μπορεί να είναι γρήγορη. Η διαταγή πληρωμής δίνει εκτελεστό τίτλο χωρίς τακτική δίκη.
• Το συνολικό ποσό μπορεί να μη φαίνεται. Γραπτή σύμβαση και ΣΕΠΕ προβλέπονται για πιστωτικό φορέα, δηλαδή επαγγελματία (δική μας ανάγνωση).

Πριν υπογράψεις: τι ζητάς γραπτά

Δεν σου λέμε ποιον τρόπο να διαλέξεις ούτε αν συμφέρει. Η λίστα έχει όσα προκύπτουν από τα κείμενα του νόμου και του mitos.gov.gr.

1. 1

   Ποιος πουλά: έμπορος ή ιδιώτης;

   Ο νόμος της πίστης αφορά όποιον δίνει πίστωση επαγγελματικά. Η ιδιότητα φαίνεται στα στοιχεία του πωλητή και στο τιμολόγιο ή την απόδειξη.

2. 2

   Κυριότητα και άδεια

   Αν υπάρχει παρακράτηση κυριότητας, αξίζει να γράφεται καθαρά πότε δίνεται η δήλωση εξόφλησης για την άρση και ποιος κάνει την αίτηση.

3. 3

   Συνολικό ποσό πληρωτέο

   Η σύμβαση πίστωσης περιλαμβάνει, και στα δύο πλαίσια, το συνολικό ποσό πληρωτέο και το ΣΕΠΕ (στην ΚΥΑ: ΣΕΠΠΕ).

4. 4

   Τα γραμμάτια και οι υπογραφές

   Αριθμός, ποσά, λήξεις (χωρίς λήξη: εν όψει) και υπογραφή τρίτου, που μπορεί να διαβαστεί ως εγγύηση: ρώτα δικηγόρο πρώτα.

5. 5

   Αποδείξεις

   Στην πληρωμή, το γραμμάτιο μπορεί να ζητηθεί εξοφλημένο (άρθρο 39)· οι αποδείξεις δείχνουν πόσο έχει εξοφληθεί.

6. 6

   Έλεγχος του αυτοκινήτου

   Δες τι ελέγχεις πριν πληρώσεις και το ιστορικό του αυτοκινήτου.

Η σελίδα εξηγεί τι γράφουν οι νόμοι και δεν αντικαθιστά δικηγόρο. Για συγκεκριμένο συμφωνητικό ή γραμμάτια που έχεις ήδη υπογράψει, ρώτα δικηγόρο. Για το πώς διαφέρει το leasing από τις δόσεις, δες τον οδηγό leasing ή αγορά αυτοκινήτου.

Αν προκύψει διαφορά: πού πας

Ο Συνήγορος του Καταναλωτή λειτουργεί ως διαμεσολαβητής ανάμεσα σε καταναλωτές και προμηθευτές και δεν επιβάλλει κυρώσεις. Η υπόθεση δεν πρέπει να εκκρεμεί σε δικαστήριο (αρμοδιότητες). Πριν από την αναφορά επικοινωνείς με τον προμηθευτή, και την υποβάλλεις μέσα σε ένα έτος από τότε που έμαθες πλήρως το πρόβλημα (υποβολή αναφοράς). Αν ο πωλητής είναι ιδιώτης, δεν είναι σαφές ότι εμπίπτει στους «προμηθευτές» που καλύπτει ο Συνήγορος: Υπό επιβεβαίωση, ρώτα δικηγόρο. Για διαφορές με πιστωτικό φορέα, ο ν. 5317/2026 (άρθρο 54) παραπέμπει σε φορείς εναλλακτικής επίλυσης διαφορών του χρηματοπιστωτικού τομέα, από τις 20/11/2026.

Συχνές ερωτήσεις