Αλκοτέστ: όρια και ποινές με τον νέο ΚΟΚ

Το όριο για το αλκοτέστ είναι 0,25 mg/l στον εκπνεόμενο αέρα ή 0,50 g/l στο αίμα. Από εκεί και πάνω ο νέος ΚΟΚ (ν. 5209/2025, άρθρο 46) θεωρεί ότι οδηγείς υπό την επήρεια αλκοόλ: το πρόστιμο ξεκινά από 350 € και χάνεις το δίπλωμα για 30 ημέρες. Πάνω από 0,60 mg/l, ή αν αρνηθείς τον έλεγχο, το αδίκημα είναι ποινικό. Χαμηλότερο όριο για νέους οδηγούς και μοτοσικλετιστές προβλέπει απόφαση του 2002, αλλά αν και πώς κυρώνεται σήμερα είναι Υπό επιβεβαίωση. Παρακάτω βλέπεις τι ισχύει και τι δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Από ποιο σημείο παραβαίνεις

Ο νόμος μιλά για «επίδραση οινοπνεύματος». Το γενικό όριο ισχύει για κάθε οδηγό και κάθε όχημα και ορίζεται με δύο τρόπους, ανάλογα με το πώς μετριέται το οινόπνευμα:

• Εκπνοή: 0,25 mg/l (χιλιοστά του γραμμαρίου ανά λίτρο εκπνεόμενου αέρα) και άνω, όταν μετράς με αλκοολόμετρο.
• Αίμα: 0,50 g/l (γραμμάρια ανά λίτρο αίματος) και άνω, όταν γίνεται αιμοληψία.

Είναι δύο διαφορετικές μονάδες. Ο νόμος βάζει τα δύο όρια δίπλα δίπλα (άρθρο 46 §1), και με τα ίδια ζευγάρια ορίζει και τις ζώνες των προστίμων, γι’ αυτό μην κάνεις δική σου μετατροπή. Το αλκοολόμετρο δείχνει mg/l εκπνοής, ενώ το g/l βγαίνει από εξέταση αίματος.

Τέσσερις ζώνες, από την εκπνοή στην ποινή

Κάτω από 0,25 mg/lΔεν παραβαίνεις το γενικό όριο. Για τις ειδικές κατηγορίες οδηγών δες παρακάτω.

Ζώνη α · έως 0,40350 €, 30 ημέρες χωρίς δίπλωμα επί τόπου, ακινητοποίηση του οχήματος.

Ζώνη β · έως 0,60700 €, 90 ημέρες χωρίς δίπλωμα επί τόπου, ακινητοποίηση.

Ζώνη γ · πάνω από 0,601.200 €, δίπλωμα και πινακίδες 180 ημέρες, φυλάκιση τουλάχιστον δύο μηνών.

Ένα σημείο που μπερδεύει: τα ανώτατα όρια των δύο πρώτων ζωνών ανήκουν σε αυτές. Το κείμενο γράφει «έως» 0,40 mg/l για τη ζώνη α και «έως» 0,60 mg/l για τη β (άρθρο 46 §7α και §7β). Με ακριβώς 0,40 mg/l είσαι στη ζώνη α, και με ακριβώς 0,60 στη β. Η ζώνη γ αρχίζει «πάνω από» 0,60 mg/l.

Οι τρεις ζώνες: πρόστιμο και μέτρα

Κάθε ζώνη έχει δική της κατηγορία παράβασης και δικά της μέτρα. Στον πίνακα βλέπεις τις τρεις με τις μετρήσεις τους:

Και στις τρεις ζώνες το όχημα ακινητοποιείται υποχρεωτικά και φυλάσσεται (άρθρο 46 §7δ, με παραπομπή στο άρθρο 50). Τον έλεγχο και τη βεβαίωσή τους κάνει συνεργείο δύο τουλάχιστον αστυνομικών ή λιμενικών, από τους οποίους ο ένας είναι ανακριτικός υπάλληλος. Το δίπλωμα το παίρνεις πίσω μόνο όταν τελειώσει ο χρόνος αφαίρεσης και δείξεις απόδειξη ότι πλήρωσες το πρόστιμο (άρθρο 46 §7 και άρθρο 106 §4). Στη ζώνη γ ο χρόνος είναι έξι μήνες. Τα βήματα της αφαίρεσης και της επιστροφής τα εξηγούμε στον οδηγό για την αφαίρεση διπλώματος.

Για το αλκοόλ, οι πινακίδες φεύγουν μόνο στη ζώνη γ. Το άρθρο 106 §1 βάζει το αλκοόλ πάνω από το ανώτερο όριο στις εξαιρέσεις όπου αφαιρούνται, και δεν αναφέρει τις ζώνες α και β. Σε αυτές η άδεια και οι πινακίδες μένουν στο όχημα. Αν τα νούμερά σου δεν πέφτουν ακριβώς σε μία γραμμή, βάλε τη μέτρησή σου στο εργαλείο των προστίμων ΚΟΚ και δες πρόστιμο, ημέρες και υποτροπή μαζί.

Και οι βαθμοί ποινής είναι ξεχωριστό θέμα. Στον πίνακα του 2007, που ισχύει μεταβατικά, η ζώνη α μετρά 5 βαθμούς και η β 9, κατά τη δική μας ανάγνωση. Για τη ζώνη γ δεν βρήκαμε γραμμή. Τον πίνακα και το πώς σβήνουν οι βαθμοί τα βρίσκεις στο point system.

Νέοι οδηγοί, μοτοσικλετιστές, επαγγελματίες: υπάρχει χαμηλότερο όριο;

Το άρθρο 46 §1 έχει ένα γενικό όριο και δεν αναφέρει κατηγορίες οδηγών. Ο νέος ΚΟΚ όμως δίνει εξουσιοδότηση για υπουργική απόφαση που μπορεί να ορίζει μικρότερο ποσοστό και ειδικές κατηγορίες οδηγών (άρθρο 112 §10). Μια τέτοια απόφαση υπάρχει από το 2002: η ΚΥΑ 43500/5691/2002 (άρθρο 1) απαγορεύει την οδήγηση σε πολύ χαμηλότερο ποσοστό σε συγκεκριμένες κατηγορίες. Αν ισχύει σήμερα και πώς κυρώνεται είναι Υπό επιβεβαίωση, όπως εξηγούμε παρακάτω. Τα όρια της απόφασης:

Για την τελευταία γραμμή του πίνακα ο νόμος δεν βάζει τη λέξη «νέος οδηγός» αλλά ένα χρονικό όριο:

Η αυτή απαγόρευση ισχύει και για την οδήγηση οχήματος οποιασδήποτε κατηγορίας, από οδηγό που είναι κάτοχος αδείας οδήγησης επί χρονικό διάστημα μικρότερο των δύο ετών.

Προσοχή στη διαφορά: το ειδικό σήμα του νέου οδηγού στο αυτοκίνητο το βάζεις για ένα χρόνο (ΚΟΚ, άρθρο 105 §1), ενώ το χαμηλότερο όριο αλκοόλ της ΚΥΑ μετρά δύο χρόνια από την απόκτηση της άδειας.

Ισχύει σήμερα αυτή η απόφαση;

Αυτό το σημείο δεν το εξηγούσε καμία από τις σελίδες που διαβάσαμε. Δεν βρήκαμε κείμενο που να καταργεί την ΚΥΑ. Ο νέος ΚΟΚ καταργεί τον παλιό (άρθρο 115), αλλά κρατά σε ισχύ τις αποφάσεις που βγήκαν με βάση εκείνον:

Κανονιστικές πράξεις που έχουν εκδοθεί κατ’ εξουσιοδότηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 2696/1999, Α’ 57), εξακολουθούν να ισχύουν.

Υπάρχει και δεύτερο στοιχείο. Ο πίνακας βαθμών του 2007, που ο ίδιος νόμος κρατά σε ισχύ (άρθρο 114 §3), έχει ξεχωριστή γραμμή για την ΚΥΑ του 2002: 7 βαθμούς για όσους έχουν ειδικό όριο και βρεθούν σε 0,10 έως 0,40 mg/l (ΚΥΑ 21504/2601/2007, πίνακας του άρθρου 2).

Δεν είναι όμως όλα καθαρά. Η ΚΥΑ του 2002 παραπέμπει στο πρόστιμο που προέβλεπε τότε ο παλιός ΚΟΚ (146,74 €, άρθρο 42 §7α· ποσό ΦΕΚ 2002) για μετρήσεις από 0,10 έως 0,40 mg/l (άρθρο 1 §3). Στα τελευταία χρόνια του παλιού ΚΟΚ η Τροχαία το παρουσίαζε 200 €, και ο παλιός ΚΟΚ καταργήθηκε (άρθρο 115). Ποιο ποσό ισχύει σήμερα: Υπό επιβεβαίωση. Ο νέος ΚΟΚ αρχίζει τις κυρώσεις από 0,25 mg/l (άρθρο 46 §7) και δεν λέει τι ισχύει για τις ειδικές κατηγορίες. Ποια μέτρα επιβάλλονται σήμερα σε όσους έχουν μέτρηση από 0,10 έως κάτω από 0,25 mg/l: Υπό επιβεβαίωση. Νεότερη απόφαση του άρθρου 112 §10 δεν βρήκαμε (έλεγχος 25/10/2026). Αν η ΚΥΑ τροποποιήθηκε μετά το 2002 δεν το βρήκαμε (διαβάσαμε μόνο το αρχικό ΦΕΚ), και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις των άρθρων 46, 106 και 110 του ν. 5209/2025 δεν τις ελέγξαμε: Υπό επιβεβαίωση.

Στην πράξη: αν οδηγείς μηχανή, επαγγελματικό ή έχεις δίπλωμα λιγότερο από δύο χρόνια, το ασφαλές όριο είναι μηδέν. Από 0,25 mg/l και πάνω οι ζώνες του πίνακα παραπάνω ισχύουν για όλους. Για το δίπλωμα της μηχανής δες τις κατηγορίες και τα βήματα.

Πώς γίνεται ο έλεγχος: αναπνοή ή αίμα

Η Τροχαία και το Λιμενικό μπορούν να σε ελέγξουν κατά περίπτωση, και ο οδηγός υποχρεούται να δεχτεί τον έλεγχο (άρθρο 46 §2). Το πώς γίνεται η μέτρηση εξαρτάται από την περίσταση (άρθρο 46 §3–5):

• Έλεγχος στον δρόμο ή ατύχημα χωρίς σωματικές βλάβες: με αλκοολόμετρο στην εκπνοή.
• Ατύχημα με σωματικές βλάβες: με αλκοολόμετρο ή με αιμοληψία.
• Θανατηφόρο ατύχημα: υποχρεωτικά με αιμοληψία, και από τους ζωντανούς, εκτός αν το εμποδίζουν παθολογικοί λόγοι. Τότε μετράται η εκπνοή.

Αν ο έλεγχος γίνει με αλκοολόμετρο, η διαδικασία που περιγράφει η ΚΥΑ του 2002 έχει πέντε βήματα:

1. 1

   Πριν φυσήξεις

   Το πρώτο δείγμα παίρνεται μετά από 15 λεπτά από το τελευταίο ποτό, για να φύγει το οινόπνευμα από το στόμα. Δύο με τρία λεπτά πριν δεν πρέπει να καπνίζεις (ΚΥΑ 2002, άρθρο 3).

2. 2

   Φυσάς στο επιστόμιο

   Το επιστόμιο είναι μίας χρήσης και η συσκευή βαθμονομημένη και πιστοποιημένη από φορέα χώρας της Ε.Ε. (άρθρο 3).

3. 3

   Δεύτερο δείγμα

   Αν βρεθείς πάνω από το όριο, ο έλεγχος επαναλαμβάνεται μετά από άλλα 15 λεπτά. Για τις κυρώσεις μετράει το αποτέλεσμα του δεύτερου δείγματος (άρθρα 3 και 6 §2).

4. 4

   Η ταινία

   Η συσκευή τυπώνει σε δύο τουλάχιστον αντίτυπα το αποτέλεσμα, την ημερομηνία, την ώρα και τον αριθμό της συσκευής. Το ένα αντίτυπο το παίρνεις εσύ. Αν αρνηθείς να υπογράψεις, υπογράφουν και το βεβαιώνουν οι αστυνομικοί (άρθρο 3 §1).

5. 5

   Αιμοληψία, όταν χρειάζεται

   Παίρνονται 10 ml αίμα από γιατρό ή νοσηλευτικό προσωπικό υπό την επίβλεψη γιατρού, σε δύο σφραγισμένα φιαλίδια. Το ένα εξετάζεται και το άλλο φυλάσσεται έως τρεις μήνες. Μέσα σε 5 ημέρες από την επίδοση του αποτελέσματος μπορείς να ζητήσεις να εξεταστεί το δείγμα που φυλάσσεται (άρθρα 4 και 6 §1).

Η ΚΥΑ γράφτηκε για τον παλιό ΚΟΚ. Ο νέος ΚΟΚ ορίζει τον τρόπο ελέγχου στο άρθρο 46 §2–5 και προβλέπει νέα απόφαση για τη διαδικασία (άρθρο 112 §10), την οποία δεν βρήκαμε. Αν η κλήση σου γράφει κάτι διαφορετικό, ακολούθησε αυτό που σου επιδόθηκε.

Αν αρνηθείς το αλκοτέστ

Η άρνηση δεν σε γλιτώνει. Όποιος αρνείται τον έλεγχο, με αλκοολόμετρο ή με αιμοληψία, θεωρείται ότι έχει πάνω από 1,10 g/l στο αίμα. Ο νόμος το γράφει έτσι:

τεκμαίρεται ότι η συγκέντρωση οινοπνεύματος στο αίμα του είναι άνω του ενός κόμμα δέκα γραμμαρίου ανά λίτρο (1,10 gr/l) σύμφωνα με τη μέθοδο της αιμοληψίας.

Άρα η κύρωση είναι της ζώνης γ: 1.200 €, δίπλωμα και πινακίδες για 180 ημέρες και φυλάκιση τουλάχιστον δύο μηνών. Το ίδιο τεκμήριο υπάρχει και για τις τοξικές ουσίες και τα φάρμακα: όποιος αρνείται τον έλεγχο θεωρείται ότι οδηγεί υπό την επήρειά τους (§6) και αντιμετωπίζει τα ποινικά του §8.

Πότε είναι ποινικό αδίκημα και τι σημαίνει υποτροπή

Οι ζώνες α και β είναι διοικητικές κυρώσεις: στο άρθρο 46 §7α και §7β δεν υπάρχει ποινή φυλάκισης. Ποινικό είναι το αδίκημα της ζώνης γ, που τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο μηνών (§7γ). Επιπλέον, η αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος από δέκα ημέρες έως έξι μήνες επιβάλλεται από το δικαστήριο (§9). Τα διοικητικά μέτρα εκτελούνται παράλληλα και ανεξάρτητα από την ποινική δίκη (άρθρο 110 §7). Για ναρκωτικά ή φάρμακα που επηρεάζουν την οδήγηση, ο νόμος ορίζει φυλάκιση τουλάχιστον δύο μηνών, χρηματική ποινή τουλάχιστον 200 € και αφαίρεση διπλώματος 3 έως 6 μήνες από το δικαστήριο (§8).

Υποτροπή είναι η ίδια παράβαση ξανά μέσα σε 5 χρόνια (άρθρο 110). Για τις ζώνες α και β, τη δεύτερη φορά πληρώνεις 1.000 € και χάνεις το δίπλωμα για 180 ημέρες, και από την τρίτη φορά 2.000 € και ένα χρόνο. Για τη ζώνη γ, τη δεύτερη φορά είναι 2.000 € και 7 χρόνια, και την τρίτη 4.000 € και 10 χρόνια. Για να ξαναπάρεις δίπλωμα χρειάζεσαι εκπαίδευση και εξέταση (§6). Αν περάσουν 5 χρόνια χωρίς νέα παράβαση, η επόμενη θεωρείται πρώτη (§5). Όλες τις περιπτώσεις υποτροπής τις συγκεντρώνουμε στον οδηγό για την αφαίρεση διπλώματος.

Πόσα ποτά είναι το όριο;

Ο νόμος δίνει συγκέντρωση οινοπνεύματος και όχι αριθμό ποτών. Επίσημο πίνακα που να μετατρέπει ποτά σε mg/l δεν βρήκαμε, και γι’ αυτό δεν δημοσιεύουμε δικό μας. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από το βάρος, το φαγητό και τον οργανισμό σου. Στο άρθρο 46 §1 δεν υπάρχει περιθώριο ανοχής ή εξαίρεση για «ένα ποτό»: ισχύει το νούμερο που δείχνει η συσκευή. Οι ίδιοι κανόνες του άρθρου 46 §1–6 εφαρμόζονται κατ’ αναλογία και σε κυβερνήτες μικρών σκαφών και θαλάσσιων μέσων αναψυχής (§10).

Τι άλλαξε γενικά με τον κώδικα, δες στον οδηγό νέος ΚΟΚ: τι αλλάζει, και όλα τα θέματα του κώδικα στο κεφάλαιο ΚΟΚ και πρόστιμα.

Δες επίσης: όρια ταχύτητας στην Ελλάδα ανά δρόμο και όχημα.

Συχνές ερωτήσεις