Οδήγηση χωρίς δίπλωμα: πρόστιμο και ποινές με τον νέο ΚΟΚ

Κατάσταση στις 7/11/2026. Διαβάσαμε το ΦΕΚ Α΄ 100/2025 και ελέγξαμε τα ΦΕΚ των ν. 5256/2025 και 5268, 5290, 5313, 5322, 5338/2026: κανένα δεν αλλάζει τα άρθρα 98, 101, 102, 106, 108 και 110. Οι ν. 5256/2025 και 5322/2026 αλλάζουν μόνο τα άρθρα 107 (πληρωμή) και 103 (ΕΠΗΟ). Το άρθρο 98 ισχύει από 13/6/2025, τα 102, 106 και 110 από 13/9/2025. Νόμοι μετά τις 5/10/2026 δεν ελέγχθηκαν.

Πρόστιμο και μέτρα: τι γράφει το άρθρο 98

Αν σε πιάσουν να οδηγείς χωρίς την κατάλληλη κατηγορία διπλώματος, πληρώνεις 700 € με ιδιωτικό επιβατικό και 500 € με μηχανή. Η παράβαση είναι Ε4: το ποσό και το μέτρο γράφονται στο ίδιο το άρθρο (άρθρο 108 §4). Το άρθρο 98 §4α ορίζει:

επιβάλλονται η επί τόπου αφαίρεση της άδειας οδήγησης για ένα (1) έτος, εφόσον υπάρχει και των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος, για τριάντα (30) ημέρες…

Στοιχεία κυκλοφορίας είναι η άδεια κυκλοφορίας και οι πινακίδες (άρθρο 106 §1). Αν δεν είχες ποτέ δίπλωμα, δεν υπάρχει τι να αφαιρεθεί, οι πινακίδες όμως φεύγουν για 30 ημέρες.

Το πρόστιμο ανά όχημα, για οδήγηση χωρίς κατάλληλη άδεια

Μηχανή500 €

Ιδιωτικό επιβατικό700 €

Ταξί ή λεωφορείο1.000 €

Τους ν. 3446/2006 (φορτηγά) και 4070/2012 (ταξί, λεωφορεία) δεν τους διαβάσαμε. Όλα τα άλλα πρόστιμα του ΚΟΚ: πίνακας προστίμων ΚΟΚ.

Ποτέ δίπλωμα, αφαιρεμένο, ληγμένο ή ξένο: ποια περίπτωση είσαι

Η φράση «χωρίς δίπλωμα» κρύβει περιπτώσεις με πολύ διαφορετική ποινή. Ο πίνακας τις χωρίζει με βάση το κείμενο του νόμου.

Το ληγμένο δίπλωμα είναι ξεχωριστή και ελαφρύτερη παράβαση, με δική της σελίδα. Η αφαίρεση διπλώματος για παράβαση είναι άλλο θέμα: εκεί το ερώτημα είναι πόσες ημέρες, εδώ τι συμβαίνει αν οδηγήσεις χωρίς άδεια.

Για το μηχανάκι ισχύει το ίδιο άρθρο, με πρόστιμο 500 €. Το δίπλωμα αυτοκινήτου καλύπτει μηχανή μόνο με προϋποθέσεις: δες το δίπλωμα μηχανής. Για μοτοποδήλατο με ανώτατη ταχύτητα εκ κατασκευής έως 25 χλμ./ώρα, το π.δ. 51/2012 (άρθρο 3 §1α, ν. 4784/2021 άρθρο 54, ΦΕΚ Α΄ 40/2021) δεν ζητά άδεια, και ο ΚΟΚ (§2γ) το απαγορεύει μόνο κάτω των 15 ετών. Τυχόν μεταγενέστερη τροποποίηση δεν ελέγξαμε: Υπό επιβεβαίωση. Ό,τι ξεπερνά τα 25 χλμ./ώρα θέλει ΑΜ.

Η ποινική πλευρά: πότε μπαίνει δικαστήριο

Η §4α ορίζει για την απλή οδήγηση χωρίς δίπλωμα πρόστιμο και διοικητικά μέτρα. Φυλάκιση δεν γράφει εκεί. Το ποινικό σκέλος ξεκινά σε τρεις περιπτώσεις:

• Οδηγείς ενώ το δίπλωμά σου έχει αφαιρεθεί για παραβάσεις του ΚΟΚ (§4β).
• Γίνεσαι υπαίτιος ατυχήματος με βαριά σωματική βλάβη, σημαντική βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις ή θάνατο (§4γ): ισχύουν οι ποινές της επικίνδυνης οδήγησης (Ποινικός Κώδικας, άρθρο 290Α, περ. γγ και δδ). Τις ποινές του δεν τις διαβάσαμε: Υπό επιβεβαίωση.
• Χρησιμοποιείς πλαστό δίπλωμα: ποινές πλαστογραφίας (άρθρο 101 §2).

τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως ενός (1) έτους και με χρηματική ποινή τουλάχιστον δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ

Με απόφαση δικαστηρίου, όποιος πιάνεται χωρίς νόμιμη άδεια στερείται το δικαίωμα να βγάλει δίπλωμα για τουλάχιστον 3 έτη, και για τουλάχιστον 10 αν γίνει υπαίτιος ατυχήματος με σοβαρό τραυματισμό ή θάνατο (άρθρο 101 §4). Όποιος οδηγεί με αφαιρεμένο δίπλωμα, για οποιονδήποτε λόγο, χάνει με απόφαση δικαστηρίου την επαναχορήγηση για 3 επιπλέον έτη (§5). Ποια διαδικασία φέρνει την απλή οδήγηση χωρίς δίπλωμα ενώπιον δικαστηρίου, ώστε να εφαρμοστεί το άρθρο 101 §4: Υπό επιβεβαίωση.

Το «αυτόφωρο» δεν υπάρχει στο άρθρο 98. Τη διαδικασία εκδίκασης την ορίζει ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, που δεν τον διαβάσαμε: Υπό επιβεβαίωση. Τα διοικητικά μέτρα εκτελούνται ανεξάρτητα από την ποινική δίκη (άρθρο 106 §6–7).

Τι έγραψε ο Τύπος και τι λέει ο νόμος

Τα δημοσιεύματα από το καλοκαίρι του 2025 δίνουν διαφορετικά ποσά για το ίδιο άρθρο. Τα βάζουμε δίπλα στο ΦΕΚ.

Δάνεισες το αυτοκίνητο: τι κινδυνεύεις ως ιδιοκτήτης

Το πρόστιμο του άρθρου 98 το πληρώνει ο οδηγός που πιάνεται. Όποιος του παραχώρησε την οδήγηση, ιδιοκτήτης ή όχι, έχει δική του παράβαση:

Απαγορεύεται η παραχώρηση της οδήγησης οδικού οχήματος σε πρόσωπο το οποίο δεν έχει τη νόμιμη, κατά περίπτωση, άδεια οδήγησης…

Είναι παράβαση Ε3-Β (άρθρο 102 §2): 350 €, αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες (άρθρο 108 §5). Το άρθρο 106 §1 αναφέρει ρητά το 102 στις περιπτώσεις που φεύγουν και οι πινακίδες, και η επιστροφή γίνεται μόνο με αποδεικτικό πληρωμής (§3–4).

Ο νόμος δεν γράφει «εν γνώσει»: αν δεν ήξερες ότι ο φίλος σου δεν έχει δίπλωμα, πώς εφαρμόζεται: Υπό επιβεβαίωση. Αν το δίπλωμά του είναι αφαιρεμένο, η απαγόρευση ισχύει όσο διαρκεί η αφαίρεση (§1). Στα ενοικιαζόμενα και το leasing, αν η μίσθωση είναι μικρότερη από την αφαίρεση, τα στοιχεία κυκλοφορίας επιστρέφονται στην εκμισθώτρια εταιρεία, με το συμφωνητικό μίσθωσης (άρθρο 106 §3).

Το άρθρο 98 αφορά τον οδηγό που «καταλαμβάνεται», δηλαδή πιάνεται επί τόπου. Για κλήση από κάμερα ισχύει άλλη διαδικασία, με 7 ημέρες για να δηλώσεις τον πραγματικό οδηγό (άρθρο 107 §6): δες τις κλήσεις από κάμερα και τον οδηγό για τον νέο ΚΟΚ. Ότι ο γονέας πληρώνει το πρόστιμο του παιδιού του, ο ΚΟΚ δεν το γράφει: Υπό επιβεβαίωση. Αν του έδωσες εσύ το αυτοκίνητο, ισχύει το άρθρο 102.

Ασφάλιση, μόνο ως περιγραφή του νόμου: το άρθρο 6β του π.δ. 237/1986 (προστέθηκε με τον ν. 3557/2007) εξαιρεί ζημιές «από οδηγό ο οποίος στερείται της άδειας οδήγησης», αλλά ο ασφαλιστής δεν απαλλάσσεται απέναντι στους ζημιωθέντες τρίτους (§3). Αν ισχύει ίδιο μετά τον ν. 5113/2024: Υπό επιβεβαίωση. Για το συμβόλαιό σου ρώτα τον ασφαλιστή.

Πότε παίρνεις πίσω δίπλωμα και πινακίδες

Από τη στιγμή που σε σταματούν

1. Επί τόπουΤο όργανο ελέγχου αφαιρεί δίπλωμα, αν υπάρχει, και στοιχεία κυκλοφορίας (άρθρο 106 §5).
2. 3 ημέρεςΑντιρρήσεις για το πρόστιμο, από την επίδοση της βεβαίωσης (άρθρο 107 §2).
3. 5 ημέρεςΑν σε ειδοποιήσει η αστυνομική αρχή, παραδίδεις δίπλωμα και πινακίδες, αλλιώς απείθεια (άρθρο 106 §6).
4. 30 ημέρεςΛήγει η αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας. Τα παίρνεις μόνο με αποδεικτικό πληρωμής των προστίμων (άρθρο 106 §3).
5. 1 έτοςΛήγει η αφαίρεση του διπλώματος, αν υπήρχε. Επιστροφή πάλι μόνο με αποδεικτικό πληρωμής (άρθρο 106 §4).

Για τα μέτρα, το άρθρο 106 §6 επιτρέπει αντιρρήσεις χωρίς να γράφει προθεσμία· οι 3 ημέρες αφορούν το πρόστιμο. Επειδή οι πινακίδες επιστρέφονται μόνο με αποδεικτικό πληρωμής, δεν περιμένεις μήνες να πληρώσεις (δικός μας συλλογισμός). Η πληρωμή σε 8 μήνες του ν. 5256/2025 (άρθρο 22) δεν εφαρμόζεται σε παραβάσεις πριν από την πράξη του άρθρου 23 §8 (άρθρο 24 §4): αν ισχύει για την κλήση σου, Υπό επιβεβαίωση.

Δεύτερη φορά: υποτροπή, εξετάσεις και βαθμοί

Υποτροπή είναι η ίδια παράβαση ξανά μέσα σε 5 χρόνια. Για την οδήγηση χωρίς δίπλωμα το άρθρο 110 §3β (βζ) παραπέμπει στις περ. β) και γ) της §4 του άρθρου 98, δηλαδή στο ποινικό σκέλος, και όχι στην περ. α). Το κείμενο μιλά γενικά για «οδήγηση χωρίς … ισχύουσα άδεια οδήγησης», αλλά η παραπομπή είναι στις β) και γ). Η κλίμακα είναι:

Για τη δεύτερη φορά απλής οδήγησης χωρίς δίπλωμα (περ. α) δεν βρήκαμε ρητή κλιμάκωση στο άρθρο 110: Υπό επιβεβαίωση. Μετά από 5 χρόνια χωρίς νέα παράβαση, η επόμενη θεωρείται πρώτη (§5). Στην υποτροπή χρειάζεσαι εκπαίδευση και εξέταση, με δικαίωμα συμμετοχής μετά το τέλος της αφαίρεσης και μόνο με αποδεικτικό πληρωμής (§6).

Για πρώτο δίπλωμα όποιου πιάστηκε, το άρθρο 98 §5 δίνει δικαίωμα εξετάσεων μετά από ένα χρονικό διάστημα, που δεν το γράφει με αριθμό, και το άρθρο 101 §4 μιλά για στέρηση 3 ετών με απόφαση δικαστηρίου. Πώς συνδυάζονται: Υπό επιβεβαίωση.

Βαθμοί: ο πίνακας της ΚΥΑ του 2007, που ισχύει μεταβατικά, (παραπέμπει στον παλιό ΚΟΚ) έχει 23 αριθμημένες περιπτώσεις και καμία δεν είναι η οδήγηση χωρίς δίπλωμα ή η παραχώρηση του οχήματος. Άρα δεν προκύπτουν βαθμοί (δική μας ανάγνωση). Δες το point system.

Ξένο δίπλωμα, Κύπρος και Έλληνες του εξωτερικού

Το άρθρο 98 §2α θέλει ισχύουσα ελληνική άδεια. Η §3 βάζει εξαιρέσεις, με την ελάχιστη ηλικία χορήγησης:

• Δίπλωμα κράτους της ΕΕ ή του ΕΟΧ, της ίδιας κατηγορίας. Ισχύει και το κυπριακό (§3α).
• ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γκέρνσεϊ, Νήσος Μαν, Τζέρσεϊ, Γιβραλτάρ: ισχύει κατά τη διαμονή σου στην Ελλάδα, για μηχανές και επιβατικά (§3η).
• Διεθνής άδεια, ή άδεια χώρας με συμφωνία ή σύμβαση που έχει κυρωθεί με νόμο: μόνο χωρίς συνήθη διαμονή στην Ελλάδα (§3β, γ, δ, ζ· στη ζ με επίσημη μετάφραση).

Αν ζεις μόνιμα στην Ελλάδα με δίπλωμα εκτός αυτών, ο ΚΟΚ δεν σε καλύπτει και δεν γράφει προθεσμία μετατροπής. Ότι τότε ισχύει η §4α: δική μας ανάγνωση, ρώτα πριν οδηγήσεις. Για το αντίστροφο, δες το διεθνές δίπλωμα.

Κύπρος: άλλος νόμος

Ο ελληνικός ΚΟΚ δεν ισχύει στην Κύπρο. Εκεί ο ν. 94(Ι)/2001 (άρθρο 49) τιμωρεί την οδήγηση χωρίς άδεια με φυλάκιση έως 2 έτη ή χρηματική ποινή έως 6.000 € ή και τα δύο (έως 1 έτος ή 3.000 € αν δεν έχεις την ελάχιστη ηλικία), και όποιον επιτρέπει σε άλλον να οδηγήσει με έως 3 έτη ή 10.000 € (εδάφια 1, 6). Το κείμενο είναι το ενοποιημένο του cylaw.org: αν ισχύει αυτούσιο σήμερα, Υπό επιβεβαίωση. Δες πρόστιμα τροχαίας Κύπρου και το δίπλωμα στην Κύπρο.

Συχνές ερωτήσεις